Budowa narządów płciowych żeńskich

Narządy płciowe żeńskie (organa genitalia femininia) dzielimy na wewnętrzne i zewnętrzne. Do wewnętrznych narządów płciowych należą jajowody, jajniki, macica i pochwa. Zewnętrzne narządy płciowe (inaczej srom niewieści) zasadniczo składają się z warg sromowych (większych i mniejszych), przedsionka pochwy oraz łechtaczki.

Wewnętrzne narządy płciowe żeńskie: jajniki, macica

Jajnik (ovarium) to parzysty narząd ulokowany po obu stronach macicy. Jego rola polega na cyklicznym uwalnianiu gamet i produkcji hormonów płciowych (estradiolu i progesteronu). Wymiary jajnika dorosłej kobiety wynoszą ok. 4 x 2 x 1 centymetry. Narząd powleka nabłonek płciowy, pod którym znajduje się torebka łącznotkankowa. W korze jajnika umiejscowione są pęcherzyki jajnikowe (w różnych stadiach rozwojowych). Centrum jajnika stanowi rdzeń jajnika zawierający naczynia krwionośne i chłonne, komórki zwojów nerwowych oraz zakończenia nerwowe.

Macica (uterus) jest nieparzystym narządem o gruszkowatym kształcie, położonym w miednicy mniejszej (między pęcherzem moczowym a odbytnicą). Prawidłowo powinna wykazywać przodopochylenie i przodozgięcie. Zasadniczo składa się z trzonu macicy (corpus uteri), cieśni macicy (isthmus uteri), szyjki macicy (cervix uteri) i dna macicy (fundus uteri), które znajduje się między ujściami jajowodów. Szczelinowata przestrzeń w trzonie macicy to jama macicy. Cieśń (umiejscowiona w połowie długości macicy) łączy trzon z szyjką macicy. Szyjka macicy posiada kanał zwężający się w stronę pochwy. Wyróżnia się część nadpochwową i pochwową szyjki macicy.

Wewnętrzne narządy płciowe żeńskie: jajowody, pochwa

Jajowód (tuba uterina) to symetryczny przewód (o długości 14 – 20 centymetry), biegnący między jajnikiem a macicą. Jajowody położone są w górnym brzegu więzadła szerokiego macicy i posiadają kilka łukowatych zgięć. Narząd składa się z bańki jajowodu (ampulla tubae uterinae) i cieśni jajowodu (isthmus tubae uterinae).

Początkowy fragment bańki stanowi tzw. lejek jajowodu (infundibulum tubae uterinae), otwierający się do jamy brzusznej – od niego odchodzą strzępki jajowodu.

Cieśń jajowodu to obły przewód o prostym przebiegu przedłużający się w część maciczną, zakończony ujściem macicznym jajowodu.

Pochwa (vagina) ma postać spłaszczonej rury o długości ok. 6-8 centymetrów. Jej górna część łączy się z szyjką macicy, tworząc sklepienie pochwy (fornix vaginae). Ujście pochwy (ostium vaginae) od strony przedsionka pochwy zamknięte jest błoną dziewiczą (hymen). Pochwa posiada rozciągliwe ściany (przednią i tylną), złożone z błon: śluzowej, mięśniowej i włóknistej. Na ścianach powstają słupy marszczek pochwowych.

Czytaj więcej >>

Zewnętrzne narządy płciowe żeńskie

Wargi sromowe (labia pudendi) zaliczają się do zewnętrznych narządów płciowych żeńskich. Wargi sromowe większe (labia maiore pudendi) są zdwojeniami skóry, które schodzą się na końcach, tworząc spoidło przednie i tylne. Ponad spoidłem przednim ulokowany jest wzgórek łonowy (mons pubis), pokryty włosami łonowymi. Przy spoidle tylnym, po odchyleniu warg sromowych, znajduje się przedsionek pochwy.

Wargi sromowe mniejsze (labia minorae pudendi), czyli zdwojenia błony śluzowej przedsionka pochwy, na swych przednich końcach przedłużają się w wędzidełko łechtaczki. Wielkość warg sromowych mniejszych wyróżnia się osobniczą zmiennością.

Przedsionek pochwy (vestibulum vaginae) – przestrzeń otoczona wargami sromowymi mniejszymi – zawiera ujście zewnętrzne cewki moczowej, pojedynczy gruczoł przedsionkowy większy (glandula vestibularis major) i gruczoły przedsionkowe mniejsze (glandulae vestinulares minores).

Łechtaczka (clitoris) to charakterystyczne zgrubienie leżące poniżej wzgórka łonowego, między przednimi końcami warg sromowych większych. Składa się z bogato unerwionej żołędzi (glans clitoridis), którą pokrywa napletek łechtaczki (preputium clitoridis) oraz z dwóch ciał jamistych (lewego i prawego). Łechtaczka posiada 2 odnogi, które zbiegają się w trzon zakończony wspomnianą żołędzią.

1. Medycyna rozrodu z elementami seksuologii. Kula K., Słowikowska-Hilczer J. (red.), Katedra andrologii i endokrynologii płodności UM w Łodzi, Łódź 2011; s: 61-68

zostaw komentarz